Vier Vormen van Meditatie

Er zijn verschillende vormen van meditatie. Welke vorm je het beste kun kiezen hangt af wat het doel is dat je met mediteren wilt bereiken.  Hieronder zal ik alle vormen van meditatie behandelen en van elke vorm het doel aangeven.

Er zijn vier hoofdvormen van meditatie namelijk:

1. Contemplatie
Deze vorm is afkomstig uit de Christelijke traditie. Contemplatie doe je bijvoorbeeld door je (langdurig en diepgaand) te concentreren op een (bijbel)tekst of een specifiek begrip, om de betekenis goed tot je door te laten dringen en het je helemaal eigen te maken

Het doel van contemplatie is zelfverbetering en eventueel krijgen van een mystieke ervaring (zoals bijvoorbeeld een ‘eenheidservaring’)

2. Concentratie-meditatie 
Concentratie-meditatie doe je door je (langdurig en diepgaand) te concentreren op een specifiek voorwerp (bijvoorbeeld een kaarsvlam, je ademhaling of een bepaald voorwerp).

Het doel van concentratie-meditatie om jezelf te leren om je aandacht te kunnen concentreren op een punt en je niet te laten afleiden door ‘onbelangrijke’ zaken, met als gevolg een verstilling van de geest.

3. Vipassana-meditatie
Deze vorm is afkomstig uit de Boeddhistische traditie. Bij Vipassana-meditatie richt je je aandacht niet op een enkel punt, maar wil je juist open staan voor het waarnemen van alle veranderingen die voortdurend in je lichaam en geest plaatsvinden. En dat waarnemen van die veranderingen gebeurt dan zonder er een (waarde)oordeel aan te hechten.

Het doel van Vipassana-meditatie is zelfkennis en onthechten van emoties en gevoelens (=’ego’). De laatste jaren kennen we de Vipassana meditatie ook onder de naam Mindfulness meditatie.

De overeenkomst tussen de eerste drie vormen van meditatie is dat ze allemaal gericht zijn op het leren beheren/beheersen van de geest. Dat betekent dat je zelf de baas leert te zijn over je geest. En niet omgekeerd, dat je geest de baas is over jou, waardoor je bijvoorbeeld terecht kunt komen in een ‘pieker cirkel’ of een depressie.

4. Visualisatie (geleide meditatie)
In de new-age beweging wordt ‘visualisatie’ ook vaak meditatie (of ‘geleide-meditatie’) genoemd. Maar deze vorm van meditatie is in wezen precies het tegenovergestelde is van de drie bovengenoemde vormen van meditatie. Het doel van visualisatie is namelijk juist niet om je te leren de baas te zijn over je geest. Het doel is namelijk om je geest zoveel mogelijk vrij te laten. Hierdoor leer je te reizen in de geest.

Het doel van visualisatie (geleide meditatie) is bevordering van je intuïtie en creativiteit.